Przełom maja i czerwca to moment, w którym machina inwestycji drogowych pracuje już na pełnych obrotach. W tym budowlanym maratonie, pod presją czasu i harmonogramów, łatwo jednak o syndrom „ślepoty warsztatowej”. Rutyna i pośpiech generują ryzyka, które w środku lata mogą sparaliżować pracę całego zespołu lub wytwórni. To ostatni dzwonek na przeprowadzenie weryfikacji operacyjnej tam, gdzie błędy kosztują najwięcej.

W natłoku obowiązków łatwo przeoczyć niedociągnięcia, które mogą spowodować poważne problemy w środku sezonu. Zapraszamy więc do zapoznania się z naszą checklistą dla najważniejszych obszarów:

PRACOWNICY

• Sprawdzamy ważność badań lekarskich wstępnych i okresowych oraz szkoleń BHP.

Weryfikacja ta nie może mieć charakteru czysto formalnego – w razie wypadku na budowie w pierwszej kolejności zabezpieczane są akta osobowe. Brak ważnych badań przy pracy w trudnych warunkach (np. przy rozściełaczu, w sąsiedztwie ruchu kołowego) to bezpośrednia odpowiedzialność karna kadry zarządzającej.

• W przypadku zatrudniania obcokrajowców potwierdzamy ich aktualny status, prawo pobytu i uprawnienia do pracy w Polsce.

Pamiętajmy, że procedury legalizacyjne w urzędach wojewódzkich trwają miesiącami. Wykrycie nielegalnego zatrudnienia przez Straż Graniczną lub Państwową Inspekcję Pracy podczas kontroli na kontrakcie skutkuje wstrzymaniem robót i dotkliwymi karami finansowymi dla generalnego wykonawcy.

• Potwierdzamy ważność uprawnień pracowników, zwłaszcza kierowców (prawo jazdy, badania lekarskie, szkolenie okresowe, uprawnienia ADR, karta kierowcy) oraz operatorów maszyn.

Utrata prawa jazdy przez kluczowego operatora lub kierowcę wanny w środku sezonu to logistyczny paraliż. Wprowadzenie wewnętrznego mechanizmu deklaracji o posiadanej ilości punktów karnych pozwala z wyprzedzeniem planować ewentualne roszady kadrowe.

W przypadku operatorów maszyn, których uprawnienia są wydawane bezterminowo, również należy je sprawdzić. Zawsze istnieje ryzyko, że uprawnienia te zostały cofnięte, został wydany zakaz sądowy itp. W dobie cyfryzacji baz danych (CEPiK, rejestry sądowe) praca na budowie osoby z zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych to dla przedsiębiorstwa ogromne ryzyko regresu ubezpieczeniowego w przypadku jakiejkolwiek szkody.

PARK MASZYNOWY

• Kontrolujemy faktyczny stan maszyn (wraz z wyposażeniem) zgodnie z zaleceniami producenta. Wykonujemy zalecane czynności serwisowe, sprawdzamy stan elementów zużywalnych, poziomy płynów, szczelność układów hydraulicznych i pneumatycznych itp.

W sezonie letnim, gdy maszyny pracują w wysokich temperaturach otoczenia, wydajność układów chłodzenia i czystość chłodnic hydraulicznych decydują o ciągłości pracy. Przegrzanie oleju hydraulicznego w rozściełaczu na środku nitki oznacza nie tylko awarię sprzętu, ale i stratę zamówionej masy asfaltowej.

• Poszukujemy uszkodzeń termoizolacji, ogumienia, pęknięć konstrukcji.

Sprawdzamy również działanie podsystemów, które są trudno dostępne, np. grzałek służących do utrzymywania stałej, wysokiej temperatury asfaltu, mieszadeł w zamkniętych zbiornikach itp. Przyglądamy się izolacjom przewodów – uszkodzona przez gryzonie wiązka elektryczna może nie dać objawów na bazie, ale pod wpływem drgań podczas zagęszczania warstwy ścieralnej odetnie zasilanie komputera pokładowego walca.

• Bezwzględnie sprawdzamy ważność badań technicznych UDT

Jest to szczególnie ważne w przypadku mobilnych zbiorników na paliwo, emulsje czy podestów roboczych). Praca sprzętem bez ważnego odbioru UDT na budowach infrastrukturalnych grozi natychmiastowym wyrzuceniem podwykonawcy z placu budowy.

• Kontrolujemy prawidłowość działania układów automatyki przemysłowej

Warto skupić się zwłaszcza na układach służących do awaryjnego zatrzymania maszyny w przypadku zagrożenia. W warunkach wysokiego poziomu hałasu i stresu na budowie drogowej sprawność wyłączników awaryjnych (tzw. grzybków) decyduje o ludzkim życiu. Powinno się je testować przed każdą zmianą.

BHP

• Sprawdzamy zaopatrzenie pracowników w ubrania robocze i inne środki ochrony osobistej

Nie chodzi tylko o podpis na liście potwierdzający odebranie wyposażenia z magazynu – pracownicy muszą dysponować wymaganym wyposażeniem i móc faktycznie używać go na placu budowy. Wczerwcowe, upalne dni pojawia się tendencja do samowolnego upraszczania ubioru przez robotników (zrzucanie kamizelek, praca w nieodpowiednim obuwiu). Rolą nadzoru jest bezwzględne egzekwowanie noszenia odzieży o wysokiej widzialności (klasy 2 lub 3) oraz okularów ochronnych z filtrem UV przy pracach w pełnym słońcu.

• Prowadzimy szkolenia przypominające z zakresu BHP i pierwszej pomocy

Krótkie, 15-minutowe audyty stanowiskowe i na placu budowy przynoszą lepsze efekty niż wielogodzinne wykłady teoretyczne przed sezonem. Dobrze jest też wyznaczyć doświadczonych pracowników odpowiedzialnych za wdrożenie do pracy i nadzór nad nowymi członkami zespołów, co pozwoli na zmniejszenie prawdopodobieństwa wypadków przy pracy w strefie działania ciężkiego sprzętu i minimalizację błędów wykonawczych wynikających z niewiedzy.

POMIARY I REŻIM TECHNOLOGICZNY

• Kontrolujemy urządzenia pomiarowe służące do odmierzania materiałów

W branży drogowej błąd wagi rzędu 1–2% na kruszywie lub asfalcie w skali miesiąca generuje gigantyczne straty finansowe lub skutkuje niespełnieniem krzywej przesiewu, co może dyskwalifikować całą partię mieszanki mma.

• Kontrolujemy stan termometrów, czujników ciśnienia i temperatury, zwłaszcza tych, które sterują zabezpieczeniami

Przegrzanie bazy emulsyjnej lub podanie na stół rozściełacza masy o zbyt niskiej temperaturze (wynikające ze złego wskazania uszkodzonego czujnika) to prosta droga do niedogęszczenia warstwy i późniejszych kar za wady jakościowe.

• Przeglądamy i weryfikujemy procedury obowiązujące pracowników na poszczególnych stanowiskach

Dbamy o to, by były jak najprostsze, powszechnie znane i przestrzegane. Eliminujemy niepotrzebne zapisy pozostałe po realizacji specyficznych zleceń albo po eksploatacji maszyn i pojazdów, których nie ma już w parku maszynowym firmy. Aktualizujemy dane kontaktowe do osób odpowiedzialnych za nadzór i bezpieczeństwo