Środki unijne i krajowe, które wpłyną na inwestycje drogowe w 2026 r.
Na inwestycje drogowe w 2026 r. wpływa jednocześnie kilka dużych strumieni pieniędzy: fundusze UE (głównie program FEnIKS i KPO) oraz krajowe mechanizmy (Krajowy Fundusz Drogowy, budżet państwa, Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg i programy specjalne, takie jak „100 obwodnic”). Dla sieci dróg krajowych i ekspresowych kluczowy jest KFD zasilany m.in. środkami unijnymi, natomiast dla dróg samorządowych – przede wszystkim RFRD oraz regionalne środki z polityki spójności.
Główne środki unijne
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko(FEnIKS) to najważniejszy program UE, który ma ponad 25 mld euro i obejmuje wsparcie dla autostrad, dróg ekspresowych i dróg w sieci TEN‑T oraz powiązanych połączeń krajowych, regionalnych i lokalnych. Z puli drogowej FEnIKS finansowane są m.in. odcinki S‑ekspresówek i obwodnic (np. S3, S74). Więcej informacji na ten temat jest dostępnych na stronie Centrum Unijnych Projektów Transportowych.
Część inwestycji drogowych, zwłaszcza z zakresu poprawy bezpieczeństwa ruchu, ITS czy „zielonych” komponentów, może korzystać ze środków Krajowego Planu Odbudowy oraz regionalnych programów Funduszy Europejskich 2021–2027, gdzie przewidziano miliardowe kwoty na drogi wojewódzkie i lokalne łączące się z TEN‑T. Unijne środki są też domieszką w Krajowym Funduszu Drogowym, który emituje obligacje i korzysta z kredytów EB Iwspółfinansowanych w ramach polityki spójności.
Środki krajowe – poziom centralny
Podstawowym narzędziem finansowania dróg krajowych jest Krajowy Fundusz Drogowy. KFD jest zasilany m.in. opłatą paliwową, akcyzą, środkami budżetowymi, środkami UE, emisją obligacji i kredytami międzynarodowymi. Drugim istotnym komponentem finansowym jest Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.), o limicie ok.294,4 mld zł na dokończenie sieci autostrad i dróg ekspresowych.
Projekt budżetu państwa na 2026 r. przewiduje nakłady na drogi i kolej w wysokości 53,9 mld zł, z czego 20,1 mld zł bezpośrednio z budżetu, co ma wesprzeć realizację krajowych programów drogowych i wkład własny do projektów unijnych. Dodatkowy, odrębny program – Program Wzmocnienia Krajowej Sieci Drogowej do 2030 r. – finansowany z budżetu państwa i KFD, przeznaczony jest na przebudowy i wzmocnienia istniejących dróg.
Środki krajowe – drogi samorządowe
Na dofinansowanie budowy, przebudowy i remontu dróg powiatowych i gminnych największy wpływ będzie mieć Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg (RFRD). Nabór wniosków na edycję 2026 ruszył latem 2025 roku. Na rok 2026 plan wydatków z RFRD ma wynieść ok. 4,95 mld zł, co oznacza istotne wsparcie dla zadań samorządowych.
RFRD najczęściej partycypuje w następujących przedsięwzięciach drogowych:
- zadania powiatowe: budowa, przebudowa lub remont dróg powiatowych,
- zadania gminne: remont dróg gminnych,
- przebudowa dróg wewnętrznych,
- budowa, przebudowa lub remont skrzyżowań z innymi drogami publicznymi,
- przebudowa lub remont mostów usytuowanych w ciągu drogi powiatowej lub gminnej.
Uzupełnieniem są środki budżetowe na Program Budowy 100 Obwodnic (ok. 28 mld zł na 100 zadań o łącznej długości ok. 820 km do 2030 r.), które obejmują także lata 2026+, oraz finansowanie obronne dla dróg „o znaczeniu obronnym” przewidziane, w RPBDK 2030. Część województw przeznacza też własne środki i kredyty, łączone z dotacjami z FEnIKS i programów regionalnych, aby zamykać luki sieciowe wokół węzłów TEN‑T.
Źródła finansowania projektów drogowych w 2026 r. – podsumowanie
W 2026 r. inwestycje drogowe będą finansowane przede wszystkim przez:
- FEnIKS i inne fundusze UE (w tym komponenty KPO i regionalne programy),
- Krajowy Fundusz Drogowy i budżet państwa w ramach RPBDK 2030 i programów utrzymaniowych,
- Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg dla samorządów oraz Program Budowy 100 Obwodnic.
Te różnorodne strumienie kapitału tworzą system naczyń połączonych. Dla wykonawców nawierzchni asfaltowych kluczowe będzie nie tylko śledzenie harmonogramów przetargów, ale również adaptacja do coraz wyższych standardów ekologicznych narzucanych przez programy takie jak FEnIKS czy KPO.