Jak zapewnić stabilność inwestycji drogowych w nieprzewidywalnym otoczeniu gospodarczym? W jaki sposób pogodzić wymagania środowiskowe z możliwościami technologicznymi i ekonomicznymi rynku? I dlaczego współpraca między zamawiającymi, wykonawcami, producentami oraz środowiskiem naukowym nabiera dziś szczególnego znaczenia? Odpowiedzi na te pytania poszukiwali uczestnicy konferencji zorganizowanej przez Polskie Stowarzyszenie Wykonawców Nawierzchni Asfaltowych.

Program wydarzenia obejmował cztery wzajemnie powiązane obszary: sytuację gospodarczą i perspektywy inwestycyjne, współpracę uczestników rynku, wyzwania środowiskowe oraz rozwój technologii nawierzchni asfaltowych. Jak podkreślała dr Ewelina Karp-Kręglicka, prezes PSWNA, podczas powitania uczestników: „Dialog jest niezwykle potrzebny na każdym etapie realizacji inwestycji – stąd dzisiejsze hasło konferencji: Jedna branża, wspólny kierunek”.

Wspólnym mianownikiem debat uzupełnianych wystąpieniami eksperckimi była potrzeba wypracowywania rozwiązań uwzględniających interesy całego sektora.

Rynek pod presją. Inwestycje w cieniu globalnych wydarzeń

Pierwsza część konferencji koncentrowała się na gospodarczych uwarunkowaniach rozwoju infrastruktury. Punktem wyjścia było wystąpienie dr. Damiana Kaźmierczaka, wiceprezesa Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa (PZPB), poświęcone wyzwaniom współczesnej gospodarki. Wskazywał on, że choć perspektywy polskiego drogownictwa pozostają obiecujące, to realizacja planów inwestycyjnych napotyka bariery. Najważniejsze z nich to przedłużające się procedury administracyjne i przetargowe, a także niedostateczne wsparcie rozwoju dróg samorządowych (mimo że inwestycje lokalne odpowiadają za znaczną część rynku drogowego).

Temat perspektyw rozwoju rynku pogłębiła debata strategiczna „Efekt cieśniny – wpływ sytuacji geopolitycznej i gospodarczej na polski sektor drogowy”, moderowana przez Jana Stylińskiego, prezesa PZPB. Przedstawiciele administracji i przedsiębiorstw wykonawczych rozpatrywali konsekwencje globalnych napięć dla krajowego rynku, w tym zmienność kosztów energii, paliw i materiałów oraz ryzyka związane z realizacją wieloletnich kontraktów.

W trakcie konferencji wybrzmiało, że geopolityka zmienia nie tylko ceny, ale również znaczenie samego budownictwa. Jak zauważył Jan Styliński, sektor ten staje się niezbędny dla realizacji strategicznych zadań państwa, związanych m.in. z bezpieczeństwem i obronnością. Coraz większego znaczenia nabiera przy tym planowanie infrastruktury podwójnego zastosowania, służącej potrzebom cywilnym, a w sytuacjach kryzysowych również obronnym.

Od deklaracji do współpracy: Forum Inwestycyjne

Jednym z ważnych punktów konferencji była dyskusja poświęcona Forum Inwestycyjnemu GDDKiA. Podczas panelu prowadzonego przez dr Ewelinę Karp-Kręglicką perspektywę inwestora przedstawił dyrektor Leszek Bukowski z GDDKiA, natomiast stanowisko wykonawców zaprezentowała Barbara Dzieciuchowicz, prezes Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Drogownictwa.

Znaczenie tej inicjatywy wykracza poza wymianę opinii. Forum umożliwia wspólne analizowanie problemów dotyczących przygotowania i prowadzenia inwestycji, warunków kontraktowych czy organizacji przetargów. Prace toczą się obecnie w dziewięciu tematycznych grupach roboczych, a wiele zagadnień pozostaje na etapie uzgodnień.

Podczas konferencji, zarówno w dyskusjach panelowych, jak i rozmowach kuluarowych, wielokrotnie podkreślano znaczenie współpracy organizacji branżowych, w tym PSWNA, OIGD i PZPB, w wypracowywaniu wspólnego stanowiska wobec administracji. „Współpraca organizacji jest kluczowa, ponieważ gdy wspieramy się nawzajem i mówimy jednym głosem, siła naszego przekazu jest znacznie większa” – podkreśliła Barbara Dzieciuchowicz. Z kolei Tomasz Kwieciński, Radca Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zwracał uwagę na potrzebę wzajemnego zrozumienia oczekiwań i ograniczeń, w jakich funkcjonują zamawiający oraz wykonawcy.

Środowisko i regulacje

Ważny punkt programu konferencji stanowiła debata dotycząca środowiskowych uwarunkowań produkcji, stosowania i odzysku wyrobów asfaltowych. Dyskusję, poprzedzoną prezentacją Karoliny Otty-Ptach z Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji, moderowała Angelika Szufel z kancelarii CMS.

Rozmowy koncentrowały się na gospodarce o obiegu zamkniętym, efektywnym wykorzystywaniu surowców oraz zmianach wynikających z nowych regulacji dotyczących wyrobów budowlanych. Szczególne zainteresowanie wzbudziło rozporządzenie CPR i związane z nim obowiązki w zakresie danych środowiskowych oraz cyfrowych paszportów produktów. Wyzwaniem pozostaje także wpływ nowych regulacji na konkurencyjność europejskich producentów oraz niepewność dotycząca praktycznego wdrażania nowych wymagań.

Nowe regulacje to jednak nie tylko dodatkowe obowiązki, ale także impuls do rozwoju technologii pozwalających efektywniej wykorzystywać dostępne zasoby i ograniczać wpływ branży na środowisko. Przykładem jest coraz szersze wykorzystanie destruktu asfaltowego, pozwalające zmniejszać zużycie surowców pierwotnych. Jak podkreślał Marcin Opaliński, prezes UNIMOT Bitumen i członek zarządu PSWNA, planowane regulacje wymagają współpracy całego środowiska, aby działania na rzecz dekarbonizacji przynosiły wymierne korzyści.

Nauka i technologia w służbie trwałości nawierzchni

Druga część konferencji pokazała, jak wyzwania środowiskowe i ekonomiczne przekładają się na konkretne kierunki badań oraz rozwiązania dostępne dla wykonawców.

Sesja technologiczna, prowadzona przez Sebastiana Witczaka z TPA, rozpoczęła się od omówienia bieżących kierunków rozwoju nauki w budownictwie infrastrukturalnym przez prof. Janusza Bohatkiewicza z Instytutu Badawczego Dróg i Mostów.

Ważnym tematem było ponowne wykorzystanie destruktu asfaltowego z warstw SMA. Dr Marcin Gajewski, prof. IBDiM, przedstawił projekt rSMA2, dotyczący opracowania wytycznych wykorzystania tego materiału w nowych warstwach ścieralnych. Kolejne wystąpienia, prof. Piotra Jaskuły z Politechniki Gdańskiej i dr. Adama Liphardta z Politechniki Warszawskiej, przybliżyły zagadnienia oceny jakości granulatu oraz aktywacji zawartego w nim lepiszcza. Badania te mają istotne znaczenie dla rozwoju recyklingu nawierzchni. Zwiększanie udziału materiałów odzyskanych wymaga bowiem nie tylko odpowiednich technologii produkcji, lecz także metod pozwalających potwierdzić właściwości i trwałość nowych mieszanek.

Praktyczne uzupełnienie sesji stanowiły prezentacje partnerów branżowych. Przedstawiciele Rettenmaier Polska, UNIMOT Bitumen, ORLEN Asfalt i Dynapac omawiali rozwiązania dotyczące materiałów, lepiszczy, logistyki asfaltów oraz technologii zagęszczania nawierzchni.

Zestawienie perspektywy naukowej z doświadczeniami producentów pozwoliło pokazać, jak duże znaczenie ma współpraca na drodze od wyników badań do ich zastosowania w praktyce.

Wspólny kierunek w zmieniającej się rzeczywistości

Dziś przyszłość drogownictwa nie sprowadza się wyłącznie do budowy kolejnych kilometrów tras. Równie ważnym komponentem jest utrzymanie i modernizacja istniejącej infrastruktury, dostosowanie rynku do nowych regulacji oraz zapewnienie stabilnych warunków funkcjonowania przedsiębiorstw.

Jak zaznaczyła w swoim wystąpieniu dr Ewelina Karp-Kręglicka, zmiana struktury rynku oznacza dla wykonawców konieczność przygotowania się do krótszych kontraktów utrzymaniowych o mniejszej wartości. Tym bardziej istotne stają się kwestie waloryzacji, podziału ryzyk oraz przewidywalności inwestycji.

Sukces konferencji, która zgromadziła przedstawicieli administracji drogowej, organizacji branżowych, przedsiębiorstw wykonawczych, producentów materiałów i technologii, naukowców oraz ekspertów prawnych, pokazał, że różnice interesów i perspektyw nie muszą stanowić przeszkody we współpracy. Mogą być punktem wyjścia do wypracowywania rozwiązań służących całemu sektorowi, realizujących nadrzędny cel: „Jedna branża, wspólny kierunek”.

Podziękowania dla uczestników i partnerów

Ważną rolę w organizacji wydarzenia odegrali partnerzy reprezentujący różne obszary sektora drogowego i budowlanego.

Partnerzy Platynowi: Budimex | EUROVIA Polska | PORR Polska | UNIMOT Bitumen

Partnerzy Srebrni: Dynapac | Rettenmaier Polska | Grupa Unibep

Partnerzy merytoryczni i honorowi: Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak | CMS Poland | Instytut Badawczy Dróg i Mostów (IBDiM) | Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa (OIGD) | ORLEN Asfalt | Polski Związek Pracodawców Budownictwa (PZPB) | TPA

PSWNA dziękuje wszystkim za wspólny głos w dyskusji o przyszłości polskiego drogownictwa i wyraża nadzieję na kontynuację tego dialogu podczas kolejnych spotkań branży.